Je geld of je leven in de gezondheidszorg

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Lieven Annemans
Uitgeverij: 
Van Halewijck- Pelckmans 2016
ISBN: 
97894 6131 497 0

Gezondheid en geld hebben wél wat met elkaar te maken. Als iemand te weinig geld heeft, moet hij /zij soms onderzoek en behandeling uitstellen of helemaal afblazen. Of man kan geen extra verzekering betalen en daardoor de kosten niet betalen die de gewone ziekteverzekering niet terugbetaalt. In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat (o.a.) dat iedereen recht heeft op een levensstandaard die hoog genoeg is voor zichzelf en zijn/haar gezin, waaronder geneeskundige verzorging. Toch kunnen de meest gegoeden genieten van alle – en de beste geneeskunde. De anderen niet.

De titel van dit boek klinkt erg als een aanklacht tegen misbruiken in de gezondheidszorg. Dat is het gedeeltelijk ook. Maar Lieven Annemans schrijft het niet omdat hij vindt dat onze gezondheidszorg slecht is. Wij hebben een excellente zorg, zowel preventief als genezend, een solidair systeem ook, waarbij sterke schouders meer dragen dan zwakke. “Elke dag staan onze “gezondheidswerkers” klaar om nieuwe wonderen te verrichten.” Maar we staan op een kruispunt qua nieuwe toepassingen, want de technologische vooruitgang in de geneeskunde gaat zeer snel (denk stamceltherapie, telegeneeskunde, 3D geprinte lichaamsdelen, gentherapie, robots,...) en het mag niet zo zijn dat deze enkel gebruikt kunnen worden door wie het kan betalen. We moeten ervoor zorgen dat onze gezondheidsdienst gezond blijft. Iedereen weet immers dat ook daarin gebreken zitten en dat het soms weleens misloopt - dat de manier waarop onze gezondheidsdienst wordt gefinancierd tot misbruiken leidt en dat sommigen de dienst gebruiken enkel voor persoonlijke verrijking.

De vragen die daarbij meteen opkomen, zijn:

Waarom betaalt de ziekteverzekering bepaalde onderzoeken en behandelingen niet terug - en andere wel? Iedereen heeft het al tegengekomen dat bepaalde onderzoeken meerdere keren uitgevoerd worden. Moet dat? Gebeurt dit omdat het ziekenhuis of de arts daar extra mee verdienen, ook al is dat onderzoek niet nodig? Mogen artsen gelijk wàt aanrekenen? Waarom zijn sommige (nieuwe?) behandelingen zo duur, ook al redden ze levens? Of, als ze terugbetaald worden, waarom zijn de regels dan soms zo vreemd en streng? Is de goedkopere behandeling niet even goed? Wat is de waarde van een mensenleven? Wat zijn de basisvereisten voor de terugbetaling door de ziekteverzekering? Waarom worden sommige beroepen (bijvoorbeeld osteopaten) niet erkend door de wet, al “werken” hun behandelingen soms duidelijk wel?

Niet alle vragen worden in dit boek beantwoord, maar dan weet je toch misschien al waarom (niet)….

Enkele punten die schrijver  onderzoekt:
Hoe worden de beslissingen genomen over het al dan niet terugbetalen van preventieve acties, nieuwe onderzoeken en behandelingen? Een stap in de goede richting en hoe die gemeten wordt, is de “QALY”, een berekening waar heel weinig “leken” waarschijnlijk weet van hebben.

Kosteneffectiviteit: Waar trekken we de grens? Waar ligt de grens tussen wat we willen – en wat we kunnen betalen met ons geld uit de ziekteverzekering? Die grens moet er natuurlijk zijn. De bijdragen uit de ziekteverzekering zijn beperkt en kunnen inderdaad niet àlles dekken. Wat is de impact op het budget van de ziekteverzekering indien we bijvoorbeeld een maagverkleining voor iedereen zouden terugbetalen? Aan de andere kant kan het niet zo zijn dat de belangen van aandeelhouders leiden tot zeer (veel te) dure geneesmiddelen. Zolang het enge winstbejag en de roep van de vaak al even eng denkende financiële markten de sociale dimensie blijven wegdrukken en zolang financiële experten de plak blijven zwaaien - met als focus enkel het budget - zal er weinig veranderen. Tegenwoordig zijn ziekenhuizen en  ziekenzorg “business” geworden, gerund als firma’s waarin ieder onderdeel er op gericht is winst te maken.

Er zijn 4 criteria die steeds moeten meespelen bij het bepalen van het al dan niet terugbetalen van nieuwe onderzoeken, preventieve acties of behandelingen: 1. Werkt het? 2. Is het noodzakelijk?  3. Is het kosteneffectief? 4. Wat is de totale impact op het budget van de ziekteverzekering?  

Wat met kwakzalvers en charlatans? Sommige artsen buiten letterlijk hun patiënten uit. Sommige artsen, verpleegkundigen, tandartsen en anderen kennen de truucs en rekenen prestaties aan die niet werden uitgevoerd. Hoeveel sessies kunnen terugbetaald worden?

Bij zwangerschap worden vaak meer dan de twee nodige echo’s uitgevoerd. De anderen zouden “luxe echo’s” moeten zijn en dus door de patiënt te betalen.

We moeten een zoektocht beginnen hoe we huisartsen kunnen betalen volgens kwaliteit. Huisartsen zijn diegenen die hun patiënten kennen en die hun dossiers beheren. Ze zouden de gegevens strenger kunnen controleren, het “medisch shoppen “ tegengaan, raad geven bij het al dan niet nodig zijn van (weer een)zelfde behandeling en zouden eigenlijk meer moeten verdienen. Ziekenfondsen zouden eerder een adviesfunctie dan een louter administratieve rol moeten krijgen.

Nog enkele opvallende knelpunten: 1 op 5 patiënten krijgen nog chemotherapie alhoewel het zeker is dat er niets meer baat. Het stijgend aantal keizersneden. Thuisdialyse kan evengoed maar brengt minder op, voor arts en ziekenhuis dan dialyse in het ziekenhuis. Er gelden hogere remgelden voor mensen die meteen naar de spoedafdeling van een ziekenhuis rennen. Supplementen in ziekenhuizen waarbij een eenpersoonskamer-met-hospitalisatieverzekering artsen en hospitaal het “recht” geeft op een extra bedrag dat ze kunnen aanrekenen (en dat soms kan oplopen tot 200% bovenop…) dienen afgeschaft.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie en nog veel studies worden er tot 30% onnodige behandelingen uitgevoerd We moeten evolueren van een frauduleuze naar een fraudeloze gezondheidszorg. Een belasting op grote vermogens zou zorgen voor een herverdeling van het geld, zodat de overheid meer technologieën in de zorg kan betalen. De verhouding tussen hoogste en laagste inkomens in een land ligt best niet hoger dan 1 op 7 (en niet op 100 of meer…) want dat is contraproductief. Wat écht kan helpen is een centraal informaticasysteem dat alle gegevens van alle ziekenhuizen bevat zodat het meteen duidelijk wordt waar onregelmatigheden plaatsvinden.

Een boek dat hopelijk zo wijd mogelijk gelezen wordt…

V De Raeymaeker