Samen door één deur. Hoe wij, kinderen van de Verlichting, onze samenleving moeten beschermen.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Guillaume Van der Stighelen
Uitgeverij: 
Lannoo en Guillaume Van der Stighelen, 2016
ISBN: 
978 94 014 3480 5

De vrijzinnige Guillaume Van der Stighelen schrijft in zijn columns in diverse pers, over leven en samenleven. Hij stelt van begin af dat onze samenleving belaagd wordt door fanatici en verzwakt door onze eigen onverschilligheid.
Het boek op A5 formaat is fraai gepresenteerd en aantrekkelijk verdeeld in als het ware “hapklare brokken”.  De schrijfstijl en de layout zijn verfrissend origineel.

De schrijver stelt vast dat we in het licht van de natuurlijke evolutie nog volop aan het leren zijn hoe we onze maatschappij moeten organiseren.  Onze soort bestaat zo’n 200.000 jaar, maar de eerste sporen van nederzettingen zijn maar circa 10.000 jaar oud.
Door sommige godsdienstige groepen wordt dat betwist; zij geloven dat de aarde geschapen werd 6.000 jaar geleden.  Daartegenover staan de wetenschappers die stellen dat dergelijk geloof een belediging is van het menselijk verstand.
Van der Stighelen verzoent die twee extremen door de vrijheid van geloven te bepleiten.
Niemand heeft het recht een ander mens zijn troost af te nemen, zegt hij.  Misschien is het beter om gewoon goed te verwoorden wat onze waarheid voor ons betekent.
De auteur doet een beredeneerde en begeesterde oproep aan ons allen om culturele verschillen te overwinnen door er begrip voor op te brengen zonder de eigen levenshouding op te geven.  Hij verwijst daarbij naar rolmodellen als M. Gandhi en N. Mandela die met passie en gedrevenheid een omwenteling tot stand brachten in hun land en daarbuiten, maar die ook altijd beleefd bleven.  Vooral dat laatste maakte diepe indruk op zowel voor- als tegenstanders.

Verwezen wordt tevens naar de Verlichting.  Met Copernicus, Galileo en Descartes kreeg het menselijk zoeken een aanzet tot zelfstandig denken.  Met John Locke kreeg de mens het onvervreemdbaar recht op leven, vrijheid en veiligheid en: deze rechten mogen alleen worden ingeperkt als de openbare orde in gevaar komt.  De burgermaatschappij maakt een sociaal contract met de mensen die zich vrijwillig in een staat hebben verenigd.  “Durf te denken” is het motto.

Als autochtonen moeten we aan alle nieuwkomers uitleggen wat onze westerse manier is om de universele mensenrechten te vrijwaren.  Maar we moeten eerst zelf de geldende regels kennen en eerbiedigen voor we ze aan anderen kunnen overmaken.
De Belgische overheid heeft daarover sinds maart 2016 het document van de nieuwkomersverklaring opgelegd.  De regels steunen op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.  Deze verklaring heeft op wereldvlak alleen moreel gezag, maar in België is ze juridisch bindend als Europees Verdrag.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg sanctioneert overtreders ervan. Aldus moet elke nieuwkomer thans onderschrijven dat integreren in onze samenleving een voorwaarde is om te blijven genieten van een verblijfsrecht in België. Overigens worden de nieuwkomers door de schrijver verondersteld, om, net als alle Belgen, hun mening te uiten en mee vorm te geven aan een betere samenleving!
Deze Nieuwkomersverklaring wordt door de schrijver punt voor punt in meer begrijpelijke taal samengevat, met een paar bijvoegsels.  Hij noemt het de regels van ons samenlevingsmodel.
De zin van het leven wordt in het derde deel van het boek uitvoerig besproken.

Aanzetten tot denken in plaats van blinde volgzaamheid.  De Verlichting heeft ons leren onderzoeken in alle vrijheid.
In maart 2014 heeft de Vlaamse overheid een verklaring geschreven over het belang van alle levensbeschouwingen en de bijdrage die ze kunnen leveren tot een betere samenleving. Het geweldige is dat alle erkende levensbeschouwingen in België die verklaring voor akkoord hebben ondertekend!  Maar dit lofwaardig initiatief  heeft geen voorpaginanieuws opgeleverd. Hoe lossen we het op? vraagt Van der Stighelen en hij antwoordt: “met Rede”.

Dit boek boeit van begin tot einde.  Het zou algemeen verspreid moeten worden, niet alleen onder nieuwkomers, maar ook onder de rest van de bevolking.
Ondanks het feit dat ik twijfels heb over bepaalde uitspraken en formuleringen, vind ik dit werk van Van der Stighelen een aanrader voor elkeen die zich humanistisch bewogen voelt.
Er volgen nog een verantwoording, bijlagen en bronnen.

Willy Raats